Doğa Defteri

Bu etkinlik, okul öncesi ve ilkokul seviyesine uygun, eğlenceli ve öğretici bir doğa gözlem etkinliğidir. Çocuklar, ellerindeki atık kağıtları değerlendirerek kendi gözlem defterlerini hazırlarlar. Bu defterlerde doğaya dair keşiflerini kaydederek gözlem becerilerini geliştirirler.

Etkinliğin Amacı:

Çocukların doğayı gözlemleme alışkanlığı kazanmalarını sağlamak.

Doğada bulunan canlıları ve doğal öğeleri tanımalarına yardımcı olmak.

Atık kağıtları değerlendirerek ileri dönüşüm bilinci kazandırmak.

Gözlemlerini çizim, yazı ya da fotoğrafla ifade etmelerini desteklemek.

Hava durumu, mevsim gibi doğal değişkenleri fark etmelerini sağlamak.

İnce motor becerileri ve el-göz koordinasyonlarını geliştirmek.

Bilimsel düşünme becerilerini desteklemek ve merak duygusunu geliştirmek.

Doğada geçirilen zamanı artırarak çevre ile olumlu bağ kurmalarını sağlamak.

Önce Hikaye

Tako ve Ruka, bir sabah oyun oynarken odada dağınık duran eski kâğıtları fark etmişler. Çizilmiş, boyanmış ama artık kullanılmayan kâğıtlar her yerdeymiş. Ruka biraz şaşkın şekilde kağıtları toplamaya başlamış. Tako da hemen yanına gelmiş ve sormuş:

Malzemeler

Uygulama

Bu etkinlikte çocuklar, evdeki atık kâğıtları değerlendirerek kendi doğa defterlerini hazırlayacaklar. Bu defter, çevrelerini gözlemlemek, doğayla ilgili notlar almak ve çizimler yapmak için kullanılır.

İlk olarak evdeki kullanılmayan, çizilmiş ama arka yüzü boş olan kağıtlar toplanır. Bu kağıtlar aynı boyda olacak şekilde makasla kesilir veya katlanır. Yaklaşık 10-15 yaprak hazırlandıktan sonra, iki tane de karton parça (örneğin eski bir kutudan) defterin kapağı için kesilir.

Tüm kağıtlar ve kapaklar üst üste getirilir. Ortalarından zımbayla, iplikle ya da delgeç ve kurdele yardımıyla birleştirilir. Böylece doğa defteri hazır hâle gelir!

Defterin kapağı, çizimlerle, yapraklarla veya geri dönüştürülmüş malzemelerle süslenebilir. İçine ise çocuklar, dışarı çıktıklarında gördükleri kuşları, çiçekleri, hava durumunu, buldukları taşları ya da yaptıkları gözlemleri yazabilir ya da çizebilirler.

Bu uygulama sayesinde çocuklar, hem geri dönüşümün önemini kavrar hem de doğayı gözlemleme alışkanlığı kazanırlar. Ayrıca ince motor becerileri ve hayal güçleri de desteklenmiş olur.

Dikkat

Etkinlikte kullanılacak atık kağıtlar temiz olmalı, kimyasal madde bulaşmamış olmalıdır. Üzerinde boya, yağ veya zararlı maddeler olan kağıtlar kullanılmamalıdır.

Makas, zımba veya delgeç gibi kesici/delik açıcı malzemeler çocuklar tarafından yetişkin gözetiminde kullanılmalıdır. Güvenlik her zaman önceliklidir.

Doğa defteri yapımında kullanılacak kartonların köşeleri sivri kalmamalıdır. Keskin kenarlar yuvarlatılarak çocukların ellerinin zarar görmesi engellenmelidir.

Defter süslemesi için kullanılan doğal malzemelerin (yaprak, çiçek vb.) kuru olmasına dikkat edilmelidir. Yaş malzemeler zamanla küflenebilir ya da sayfalarda bozulmaya yol açabilir.

Defter yapımında kullanılan ip, kurdele veya yapıştırıcılar küçük çocuklar için güvenli olmalı; ağızla teması önlenmeli ve çalışırken dikkatli kullanılmalıdır.

Doğa gözlemi yapılırken çocuklar çevrelerine zarar vermemeye teşvik edilmelidir. Çiçek koparmak yerine çizim yapmaları ya da gözlemlerini yazmaları önerilir.

Açık alan gözlemlerinde çocukların hava durumuna uygun giyinmeleri, güneşli havalarda şapka ve su bulundurmaları hatırlatılmalıdır.

Etkinlik boyunca defterin bir gözlem defteri olduğu hatırlatılmalı; doğaya ve canlılara karşı saygılı bir tutum benimsenmesi desteklenmelidir.

Değerlendirme Soruları

Evde kullanmadığınız hangi atık kağıtları topladınız? Bu kağıtları neden değerlendirmek önemli?

Doğa defterinizi oluşturmak için hangi malzemeleri kullandınız? Bu malzemelerin her biri defter yapımında ne işe yaradı?

Kağıtları defter boyutunda keserken ya da katlarken nelere dikkat ettiniz? Bu aşama neden önemli?

Defterinizi birleştirmek için hangi yöntemi kullandınız? (Zımba, iplik, delgeç vs.) Bu yöntemlerden hangisi size daha kolay geldi?

Defterinizin kapağını nasıl süslediniz? Kullandığınız malzemelerin doğa ile ilişkisini anlatabilir misiniz?

Doğa defterine neler yazdınız veya çizdiniz? Hangi doğa olaylarını, hayvanları ya da bitkileri gözlemlediniz?

Bu etkinlik sayesinde doğa ile ilgili hangi yeni şeyleri öğrendiniz? Geri dönüşümün önemi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Doğa defteri tutmak size nasıl bir fayda sağladı? Bundan sonra doğayı gözlemlemek ister misiniz?