Bitkilerde Uzama Yarışı

Bu STEM etkinliği, okul öncesi ve ilkokul seviyesine uygun bir etkinliktir. Günümüzde pek çok çocuk toprak - bitki ilişkisini yanlış veya farklı yorumlamaktadır. Bu bağlamda çocukların bu konu hakkındaki farkındalıklarının artması, etkinliğin temel amacıdır. Etkinlik öncesinde aşağıdaki hikaye çocuklarla okunmalı ve etkinlik için dikkat çekilmelidir. Sonrasında "Sizce Tako ile Ruka ne yapacaklar?" şeklinde bir soru ile çocukların fikirleri alınmalı ve etkinliğe sonra başlanmalıdır.

Etkinliğin Amacı:

yaprak Çocukların ilgilerini doğaya yönlendirmek

Yaprak Çocuklarda "Doğa" ve "Çevre" farkındalığının oluşmasına katkıda bulunmak

Yaprak Çocukların çevrelerindeki canlı ve cansız varlıklara karşı duyarlılığını arttırmak

Yaprak Çocukların güneşin ve güneşten gelen ışık ile ısının dünyamız için önemini kavramasını sağlamak

yaprak Çocukların bitki ve bitki gelişimi hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak

yaprak Canlı bir varlığın yaşama hakkını savunma, varlığı koruma içgüdüsünü çocuklara aşılamak

Önce Hikaye

Daha önce yaptıkları bitki deneyinden (Buradaki deney) sonra Tako ile Ruka bir sürü farklı tohumun fide olmasına yardım etmişler. Evde bir sürü fide bardağı olmuş. E biliyorsunuz, fidelerin kocaman bitkilere dönüşebilmesi için toprağa ekilmesi lazım.

Tako annesi ile konuşup ondan izin aldıktan sonra, tüm fideleri bir kutuya doldurup Ruka ile oturdukları evin arkasındaki küçük bahçeye inmişler. Bu küçük bir bahçeymiş belki ama toprağı verimliymiş. Bahçenin köşesinde kocaman yaprakları olan bir çınar ağacı varmış. Tako ile Ruka zaman zaman bu ağacın altında oturup oyunlar oynarmış, kitap okurlarmış. Ruka henüz okumayı bilmiyormuş amaTako okuduğu kitapları seslice okurmuş ki, Ruka da dinlesin!

Tako bitkiler için güzel bir yer seçmek için bahçeyi incelemiş. Çünkü bitkinin diğer tüm canlılar gibi bazı gereksinimleri olduğunu biliyormuş. Tako güzel bir yer bulduğunu düşünüp Ruka'ya seslenmiş.

Ruka, burası bence harika bir yer! Hadi gel, bana yardım et de fideleri ekmek için çukur kazalım.

Neden oraya ekiyoruz ki? Ben orayı sevmedim. Çınar ağacının altına ekelim bence, biz oynarken veya kitap okurken bizimle olabilirler!

Orası bitkiler için çok uygun bir yer değil Ruka. Çınar çok büyük, fideler yeteri kadar güneş alamazlar.

Ama güneşin altında fideler terlemez mi? Yazık fidelere!

Benim şaşkın arkadaşım. Güneş fideler için çok yararlı. Eğer güneş alırlarsa bitkiler daha çok ve güçlü büyürler.

Bunu bilmiyordum Tako. Emin misin?

Evet hem de çok eminim. Hadi gel fideleri ekelim sonra da bununla ilgili deney yapalım. O zaman anlayacaksın!

Tamam tamam. Seninle deneyler yapıp bu dünya hakkında bir şeyler öğrenmeyi seviyorum! Çukuru nereye istersin? Burası iyi mi?

Ruka ile Tako itinayla, tüm fideleri toprağa ekmişler ve ilk can sularını vermişler. Fideler için kullandıkları plastik bardakları geri dönüşüm kutusuna atıp eve dönmüşler. Tako hemen deney önlüğünü giymiş. Kalan malzemeleri de toplamışlar ve deneye başlamışlar. Hadi biz de onlarla aynı deneyi yapalım. Olur mu?

Malzemeler

Pet Bardak Bitki Tohumları Marker Kalem Kağıt Havlu

Etkinlik

I. Adım

Kağıt havludan birkaç parça koparıp buruşturalım ve top top yapalım. 3 bardağa, hazırladığımız topları yerleştirelim. Bu adımda kağıt havluları hemen ıslatmayacağız. İlerleyen aşamalarda bunu açıklayacağım. Şimdi bardakların birine asetat kalemi ile normal yazalım, ikincisine karanlık, sonuncusuna da susuz. Etkinlikte kullanacağımız tohumların üçünün de aynı olması gerekiyor. Yani bardağın birine nohut, diğerine fasülye koymacağız. Nohut kullanacaksak üç bardakta da nohut olmalı.

II. Adım

İkinci adımda, tohumları yavaşça, bardak ile peçete arasına, bardağın dışından görünecek ve çok kolaylıkla hareket etmeyecek şekilde yerleştiriyoruz. Hep aynı tür tohum kullanmalıyız. Tüm bardaklarda sadece nohut veya sadece fasülye olmalı, çünkü farklı tohumların farklı büyüme zamanları vardır. Şimdi kağıt havluları ıslatma zamanı. Üzerinde normal ve karanlık yazan bardakları nemlendirecek kadar ıslatmamız gerekiyor. Sakın fazla su dökmeyin, bardağın dibinde su olmaması gerekli.

III. Adım

Elimizde içinde tohumlar olan 3 bardak var değil mi? Lütfen üzerinde susuz ve normal yazan bardakları güneş görebilecekleri bir yere koyun. Üzerinde karanlık yazan bardağı ise güneş göremeyeceği bir yere koymamız gerekiyor. Bir mutfak dolabına (Buzdolabı değil dikkat!) koyabilirsiniz. Üzerinde normal yazan bardak ile, üzerinde karanlık yazan mutfak dolabına koyduğunuz bardağı günde 1 kere nemlenecek kadar sulamanız lazım.

IV. Adım

Son olarak 5 gün boyunca, her gün üzerinde normal yazan bardak ile, üzerinde karanlık yazan mutfak dolabına koyduğunuz bardağı günde 1 kere sulamanız lazım. Unutmayın, sadece kağıt havluları nemlendirecek kadar. Üzerinde normal ve susuz yazan bardaklar güneş görecek unutmayın! 5. Günün sonunda 3 bardağı yan yana koyun bakalım. Hangisinde fide var? Hangisinde fide yok? Hangi bardaktaki fide en uzun boylu? Sizce neden olabilir?

Neler Oluyor?

Tüm tohumların fidelenmesi için suya ve güneş ışığına ihtiyacı vardır. Tohumları karanlık bir ortama koymak ve sulamak onları ışık aramaya ve çimlenmeye zorlar. Bu yüzden ilk karanlık bardaktaki tohumlar çıkar ama çimlenen tohumların daha sağlıklı ve düzgün büyümeleri için ışığa ve suya ihtiyaç duyarlar. Işığı ve suyu olan fideler hemen uzar ve büyürler. Işığa ulaşamayan fideler ise yaprak açsalar da bir süre sonra çürür.

Dikkat!

Bu etkinlik ortalama 1 veya 2 haftada tamamlanır.

Etkinliğin daha kısa sürmesi için çok hızlı filizlenen tohumlar kullanılmalıdır. Fasülye, mercimek, nohut gibi tohumlar çok hızlı filizlenir ama biber, domates gibi tohumların filizlenme süresi 10 günü bulabilir.

Etkinlikte kullanılan ve sonradan atık hale gelen her türlü materyal, geri dönüşüm kutusuna atılarak değerlendirilmeli ve çocuklar bu konuya teşvik edilmelidir.

Değerlendirme Soruları

yaprak Hangi tohumları ektik?

Yaprak Tohumlar arasında ne gibi benzerlik ve farklılıklar vardı?

Yaprak Tohumun çimlenme sürecinin öncesinde ve sonrasında neler oldu?

Yaprak Tohumların çimlenmesi için neler yaptık?

yaprak Tohumlardan hangileri en önce çimlendi?

yaprak Çimlenmeyen hangisiydi?

yaprak Tohumlar çimlenirken neler hissettin?

Yaprak Daha önce bitki yetiştirdiniz mi?

Yaprak Bitki yetiştirirken nelere dikkat etmeliyiz?

Yaprak Daha önce bitki yetiştirdiniz mi?

yaprak Sence bitkilerin yaşam hakkı var mı?

Etkinlik Dosyası

Bilimsel Kavramlar

Bu etkinlik ile alakalı olan bilimsel kavramlar; Tohum, Kök, Yaprak, Fotosentez ve Fide. Kavramlar hakkında kendi araştırmanızı yaparak ilginç bilgilere ulaşabilirsiniz!